Anasayfa Evlilik Psikolojisi Antisosyal Kişilik Bozukluğu

Antisosyal Kişilik Bozukluğu

Yazar: Psikolog Beyhan Budak

Toplumda “Psikopat” diye tanımlanan kişilerin dahil olduğu bir kişilik bozukluğudur. Antisosyal kişilik bozukluğu 15 yaşından beri süregelen ve yetişkinlikte devam eden, yaygın olarak birçok davranışı ile toplumsal yasalara ters düşen, suç sayılan davranışlar gösteren kişiler bu tanıya girerler.Bu kişiler çocukluk çağında da yalancılık, hırsızlık, evden kaçma, kavgacılık davranışı göstermiş kişilerdir.Çocukluk çağında davranım bozukluğu tanısı alan bu kişilere 18 yaşından sonra antisososyal kişilik bozukluğu tanısı konur.Yetişkin yaşta da süren antisosyal (psikopat) davranışlar nedeniyle bu kişiler sık sık karakollara düşerler, tutuklanırlar.Gördükleri cezalardan, deneyimlerden ders almazlar.

Antisosyal Kişilik Bozukluğunun Özellikleri

  • Tutuklanması için zemin hazırlayan eylemlerde tekrar tekrar bulunmakla belirli, yasalara uygun toplumsal davranış biçimine ayak uyduramama,
  • Sürekli yalan söyleme, takma isimler kullanma ya da kişisel çıkarı, zevki için başkalarını atlatma ile belirli dürüst olmayan tutum,
  • Dürtüsellik (dürtülere hakim olamama) ya da gelecek için planlar yapmama,
  • Yineleyen kavga dövüşler ya da saldırılarda belirli olmak üzere sinirlilik ve saldırganlık,
  • Kendisinin ya da başkalarının güvenliği konusunda umursamazlık,
  • Bir işi sürekli götürememe ya da ekonomik sorumluluklarını tekrar tekrar yerine getirmeme ile belirli sürekli bir sorumsuzluk,
  • Başkasına zarar vermiş, kötü davranmış ya da başkasından bir şey çalmış olmasına karşı ilgisiz olma ya da yaptıklarına kendince mantıklı açıklamalar getirme ile belirli olmak üzere vicdan azabı çekmeme.
  • Yukarıda sayılan maddelerden en az üçünün olması, 15 yaşından beri sürmekte olması halinde kişide antisosyal (psikopat) kişilik bozukluğundan bahsedilebilir.

Antisosyal kişiler, kavgacılık, sahtecilik, hırsızlık, alkol ve başka uyuşturucu maddelere, kumara düşkünlük, toplum içinde ve aile yaşamında çeşitli sorumsuz davranış örnekleri gösterirler.Sürekli ve tutarlı ilişkiler kuramazlar.Kurdukları ilişkilerde kısa sürede aldatıcı olabilirler.Süperego gelişmemiş gibidir; genellikle suçluluk duygusu duymazlar.Pişmanlıkları olsa bile yüzeysel ve geçicidir.Bir başka deyişle kendini içten yargılama, özdenetim zayıftır ya da hiç yoktur.Dış dünyadan gelen engel ve yargılara aldırmazlar; sanki dürtüsel doyum ve haz almak her şeyin üstündedir.

Zeki ve yetenekli olsalar bile uçarı tutumları, dalgacılık, sorumsuzluk ve başka hevesler yüzünden bir işte uzun süre kalamazlar.

Kişilerarası ilişkilerinde, başlangıçta girişken, canlı, ilgili ve bilgili gibi görünebilirler; fakat bencil ve sorumsuz davranışlar yüzünden ilişkiler kısa sürede kopar.Kendilerini haklı çıkartmak için mantıklı sebepler bulmaya çalışırlar.

Bu hızlı ve uçarı yaşam 30-35 yaşlarında duraklar fakat bencillik ve sorumsuzluk devam eder.

Antisosyal (Sosyopat, Psikopat) Kişilik Bozukluğunun Nedenleri

  • Çocuklukta beyin disfonksiyonu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu gösterenlerde antisosyal kişilik bozukluğu riski daha yüksektir.
  • Karışık bir ev ortamında büyüyen çocuklarda görülme ihtimali daha yüksektir.
  • Yaşamının ilk 5 yılında annesinden ayrı kalana çocuklarda sosyopati görülme ihtimali daha yüksektir.
  • Yapılan araştırmalar antisosyal kişilik bozukluğunda genetik geçişlerin de etkili olduğunu göstermektedir.
  • Antisosyal kişilik bozukluğu bulunan bir ailede erkek çocuklarda antisosyal kişilik bozukluğu ve uyuşturucu madde bağımlılığı; kız çocuklarda ise somatizasyon bozukluğu riski yüksektir.

Antisosyal Kişilik Bozukluğu Tedavisi

Kişilik bozukluğu olanlar genellikle tedavi için başvurmazlar.Antisosyal kişilik özellikleri gösterenler çoğu kez su işlemiş olma nedeni ile ruh hekimine bir değerlendirme ve tedavi için gönderilirler.Yakınmaları kendilerine değil, çevrelerine yönelik olduğundan tedaviye başvurmak için nedenleri yoktur.

Ancak başı sıklıkla derde giren, başarısız ve mutsuz olan ya da başka bir bozukluk belirtisi de bulunan (alkole düşkünlük, nevrotik belirtiler, cinsel sorunlar, aile geçimsizliği gibi) kişiler tedaviye başvurabilirler.

Kişilik bozukluklarının tedavisi çoğunlukla çok zordur.Bazı ilaçların antisosyal kişilik bozukluğunun tedavisinde etkili olacağı bildirilmiştir.

Ayrınıtlı Bilgi İçin Psikolog Beyhan Budak
E-Posta: beyhanbudak@gmail.com

Kaynaklar:
  1. Ruh Sağlığı ve Bozuklukları, Prof. Dr. Orhan Öztürk,2004
  2. DSM IV-TR Tanıl Ölçütleri Başvuru El Kitabı,Amerikan Psikiyatri Birliği

BU YAZILARA DA GÖZ ATABİLİRSİNİZ

3 Yorumlar

zeynep 07 Mayıs 2012 - 09:23

antı depresyon acıklaması aynı uyusabılırmı durum…
ailenın de etkısı olabılırmı durumda …
cocukken aslım boransıt havale gecırdım…sınır bununla alakalı olabılırmı…bır ıs yerıdne fazla duramıyorum..mukemmelıyetcıyım..cabuk sınırlenıyorum yalan taamulum yok ..yalanı nı yakalayınca sabırsızım duramıyor hemen rest cekıyorum..bu da kaynakların ıcınde mıdır..

Cevapla
EB 29 Mayıs 2012 - 13:41

Selam;

Yaklasık 1,5 senelık bır evlılıgım oldu. Kızım su anda 18 aylık. Esımle su anda yasadıgım problemler ınanılmaz. sınır krızlerı gecırıyorum. Profesyonel yalancı,alkol bagımlısı,dolandırıcı etc. bugun gıtdıgım dr,esımde antisosyal kısılık bozuklugu oldugunu soyledi. Bu konuda okumamı soyledi.Dogru demıs kı tum belirtiler onda var.

Ben sımdı nasıl bu adamdan kurtulabılırım. Lutfen yardım edın. COk zor durumdayım, lutfen

Cevapla
Melike yılmaz 08 Haziran 2016 - 08:33

Kardeşim benim de kişilik bozukluğu biriyle ilişkim oldu psikiyatra da götürdüm ama düzelme ihtimali çok zayıfmış.kişinin kendini düzeltmeye istekli olması gerekiyormuş.Bence kendi ruh sağlığın için direk uzaklaştırma al ve boşanma davası aç.çocuğunun sağlıklı psikolojide bir anneye ihtiyacı var.diğer türlü seni sürekli aldatan ,bir işte tutunamayan , yakın akrabaların da dahil etrafındaki insanları kandıran ve dolandıran bir insana ömür boyu katlanmak zorunda olacaksın .

Cevapla

Yorumunuzu Bekliyoruz !